A CEG participa, en Madrid, nunha reunión de traballo sobre o futuro acordo bilateral en materia de Sanidade e Protección Fitosanitaria (SPS) entre a Unión Europea e o Reino Unido

O presidente da Confederación de Empresarios de Galicia (CEG), Juan Manuel Vieites, asistiu a unha reunión de traballo, en Madrid, sobre o futuro acordo bilateral en materia de Sanidade e Protección Fitosanitaria (SPS) entre a Unión Europea e o Reino Unido, convocada polo embaixador británico, Alex Ellis.

O presidente do empresariado galego ha feito unha breve análise do impacto do Brexit no comercio agroalimentario UE-Reino Unido, os efectos dos controis SPS e do TCA para as exportacións, o posible acordo SPS en preparación e as súas implicacións, así como unha valoración de beneficios, limitacións e perspectivas futuras.

Sinalando que “o sector agroalimentario foi un dos máis afectados, debido á súa elevada sensibilidade ás barreiras non arancelarias, aos controis sanitarios e fitosanitarios (SPS) e aos requisitos loxísticos e administrativos. Isto afectou de maneira particular a pemes e produtos perecedoiros”.

España foi un dos estados membros máis afectados, dado o peso do mercado británico. As exportacións agroalimentarias e pesqueiras ao RU caeron un 18-19 % en volume desde 2019, aínda que o seu valor creceu ao redor do 19 %, impulsado pola inflación e o encarecemento de produtos. Os sectores máis sensibles aos atrasos e controis SPS foron froitas, hortalizas, viño, aceite de oliva e produtos pesqueiros.

O Reino Unido ha pasado de ser o terceiro ou cuarto destino das exportacións agroalimentarias españolas a ocupar posicións máis atrasadas.

Galicia presenta unha exposición ao Brexit superior á media española no ámbito agroalimentario, debido ao peso estratéxico do sector pesqueiro, acuícola e da industria transformadora de produtos do mar. O Reino Unido foi tradicionalmente un mercado relevante tanto como destino de exportacións galegas como polo acceso ás súas augas de pesca.

“En conxunto, o Brexit supuxo para Galicia unha perda de competitividade no mercado británico, especialmente en termos de volume exportado e rendibilidade empresarial. No entanto, o mantemento do acceso a augas de pesca e a posible firma dun acordo sanitario e fitosanitario entre a UE e o Reino Unido poderían mellorar substancialmente as perspectivas do sector galego a medio prazo, aínda que sen recuperar plenamente as condicións previas ao Brexit”, explica Vieites.

Para Galicia, o Brexit ten unha relevancia especial debido ao peso do sector pesqueiro e da industria transformadora de produtos do mar:

• A frota galega depende en parte do acceso a augas do Reino Unido, regulado por acordos específicos dentro do marco UE-RU.
• As exportacións de produtos pesqueiros e transformados enfróntanse a maiores controis sanitarios e a custos loxísticos adicionais.
• A incerteza regulatoria afectou especialmente a empresas pequenas e medianas, moi presentes no tecido produtivo galego.

Aínda que a pesca concentra o maior impacto, outros subsectores tamén se viron afectados:

• Produtos lácteos e cárnicos: maiores esixencias de certificación sanitaria e menor presenza no mercado británico.
• Bebidas (viño e bebidas espirituosas): impacto moderado, centrado en custos loxísticos e fiscais.
• Produtos ecolóxicos: necesidade de certificados específicos e perda de axilidade comercial.

Posible acuerdo SPS (Sanitario y Fitosanitario) en preparación

Tras anos de friccións, a UE e o RU iniciaron en 2025 negociacións para un acordo SPS que se considera un dos elementos crave para reducir as barreiras non arancelarias que afectan o comercio agroalimentario.
Os efectos esperados inclúen redución de custos loxísticos, maior competitividade de exportadores e previsibilidad xurídica, con impacto particularmente relevante para España e Galicia.

Desde a CEG insisten en que “o posible acordo SPS podería contribuír a aliviar os efectos negativos do Brexit sobre o comercio agroalimentario, especialmente en rexións e sectores máis expostos. En Galicia, os beneficios serían particularmente relevantes para o sector pesqueiro e a industria transformadora, ao axilizar exportacións de produtos frescos e transformados, reducir custos sanitarios e loxísticos, e achegar maior seguridade xurídica para a frota e as empresas dependentes da fluidez do comercio”.

Tamén incide en que, a pesar das súas vantaxes, o acordo SPS non suporía unha volta á situación previa ao Brexit. O Reino Unido seguiría fóra do mercado único e da unión aduaneira, polo que persistirían controis aduaneiros, regras de orixe e certa fragmentación normativa. Ademais, o calendario de negociación e implementación segue sendo incerto.

“En conxunto, o posible acordo SPS representa a principal vía realista para mitigar barreiras non arancelarias, reducir certificados rutineiros e facilitar o comercio agroalimentario entre a UE e o Reino Unido. Se se concreta, permitiría mellorar a competitividade e previsibilidad para exportadores, aínda que non eliminaría por completo os retos estruturais derivados da separación do Reino Unido do mercado único e a unión aduaneira”, conclúe Vieites.