A CEG denuncia que “moitos tramos do AVE Vigo-O Porto non están licitados nin en obra; o proxecto está en fase de estudos e deseño en boa parte de Galicia”

A Confederación de Empresarios de Galicia (CEG) denuncia que o calendario do proxecto de conexión de alta velocidade Lisboa-O Porto-Vigo volveu a cambiar, recentemente.

O primeiro ministro portugués, Luís Montenegro, situou a finalización da conexión en 2033 tras o cume bilateral con España. Antes falábase de 2032, pero Portugal foi atrasando os seus propios prazos. O Goberno español avanzou sobre todo en estudos e planificación, como o contrato para estudos informativos do tramo O Porriño-fronteira (clave para conectar con Portugal). “Falouse dun compromiso político de acelerar os investimentos tras o último cume hispano-portuguesa, con Pedro Sánchez pedindo axilizar os proxectos ferroviarios entre ambos os países, pero aínda moitos tramos non están licitados nin en obra; o proxecto está en fase de estudos e deseño en boa parte de Galicia”, advirte o presidente da CEG, Juan Manuel Vieites.

Lembra que a liña completa permitiría viaxar entre O Porto e Vigo nuns 50 minutos. “Aínda que os gobernos falan de 2033, varios actores cren que será máis tarde. A Xunta de Galicia calcula que podería non estar até 2038 por atrasos en estudos e tramitacións. Os principais problemas están na: saída sur de Vigo e o tramo O Porriño-fronteira portuguesa. Algunhas análises falan do proxecto como un ‘tren pantasma’, porque leva máis de dúas décadas con atrasos sucesivos”.

Por outra banda, sinala que “Portugal si está a mover máis pezas dentro do seu plan ferroviario nacional. A liña Lisboa-O Porto ten prioridade absoluta, en construción por fases até 2030-2032. A conexión O Porto-Vigo integrarase como extensión norte do sistema de alta velocidade. Forma parte do proxecto estratéxico de infraestruturas con investimentos de decenas de miles de millóns, con todo, Portugal deixou claro que primeiro quere terminar a súa rede interna, especialmente Lisboa-O Porto”.

A Comisión Europea tamén está a empuxar outro eixo: “a súa prioridade é a alta velocidade Madrid-Lisboa. O obxectivo é que o viaxe se realice en 3 horas ao redor de 2034. Iso fixo que a conexión Vigo-O Porto perda protagonismo relativo dentro da planificación europea”.

Para o empresariado, galego e portugués, -puntualiza- “a conexión uniría directamente a chamada Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal, unha mega-rexión de máis de 6 millóns de persoas, 51.000 km² e onde 14.000 traballadores cruzan a fronteira diariamente para traballar. Iso significa que, con alta velocidade, moitos desprazamentos laborais pasarían a ser diarios entre cidades de ambos os países”.

Explica que entre Vigo e O Porto existe un corredor urbano moi denso. O sistema de cidades está conectado polo Eixo Atlántico, unha rede de cooperación entre máis de 30 municipios que promove proxectos comúns e lobby ante a UE.

“Se o tren tarda 50 minutos entre Vigo e O Porto, estas cidades funcionarían case como unha soa área metropolitana estendida. O eixo Galicia – norte de Portugal é un dos polos industriais máis importantes do sur de Europa, cuxos sectores crave son a industria automobilística (Vigo: factoría Stellantis + gran industria auxiliar); o norte de Portugal ten un dos maiores clústeres téxtiles de Europa; no sector naval conta con estaleiros galegos e portugueses; e en canto a tecnoloxía e startups hai polos tecnolóxicos en Braga e O Porto”.

A conexión ferroviaria tamén ten unha dimensión loxística, insiste Vieites. “Vigo é un dos portos máis importantes de España en automóbiles e mercadoría xeral e Leixões (O Porto) é un dos principais portos portugueses. Coa AVE ou tren de altas prestacións poderíanse crear corredores loxísticos cara a Europa, combinando: portos, tren, autoestradas ferroviarias e plataformas loxísticas”.

Neste sentido, engade que o comercio entre Galicia e o Norte de Portugal é moi intenso. “Algúns analistas comparan esta zona con Benelux (Bélxica-Países Baixos-Luxemburgo), porque son economías moi interconectadas, cidades próximas, fronteiras permeables, industria exportadora. A diferenza é que a infraestrutura ferroviaria aínda non está á altura, e aí entra o proxecto Vigo-O Porto. Por iso, debemos insistir en crear un euro-rexión económica Galicia-Norte de Portugal, o propio alcalde do Porto, Rui Moreira, afirma que a demanda do eixo Vigo-O Porto é moito maior que a de Lisboa-Madrid. O tren permitiría competir con rexións europeas con maior integración económica”.

Dende a CEG defenden a importancia da infraestrutura ferroviaria como un factor crave para o desenvolvemento económico e social da comunidade galega. “O impacto da alta velocidade en Galicia non só beneficiou ás grandes urbes como A Coruña, Santiago de Compostela e Ourense, senón tamén a zonas rurais e cidades de menor tamaño. A mellora da conectividad permite combater o despoboamento e fomenta o establecemento de novas oportunidades de negocio, fortalecendo o desenvolvemento equilibrado do territorio”.

Avogan por unha planificación coordinada coas autoridades portuguesas “para garantir que os investimentos en alta velocidade sexan un motor de cooperación transfronteiriza e reforcen a integración das nosas economías. A colaboración hispano-lusa neste ámbito é clave para consolidar un sistema ferroviario moderno, sustentable e competitivo, capaz de situar ao noroeste peninsular como un referente de mobilidade e desenvolvemento en Europa”.

A Estratexia Común de Desenvolvemento Transfronteirizo (ECDT) aprobada no Cume Luso-Española celebrada no ano 2020 recollía xa como unha das accións previstas en relación ás infraestruturas e a conectividad territorial dar prioridade á finalización das infraestruturas do Corredor Atlántico, así como modernizar as infraestruturas ferroviarias da conexión do eixo atlántico hispano-luso.

“Os recursos públicos débense empregar en loitar contra as disparidades e cohesionar territorios. A ligazón ferroviaria Vigo-O Porto é vital para potenciar o desenvolvemento económico e a integración transfronteiriza do noroeste da Península Ibérica. Non se pode seguir perpetuando o desequilibrio existente nos investimentos e oportunidades de desenvolvemento da nosa rexión. É imperativo darlle a relevancia e a urxencia necesarias á construción deste nexo vital para o desenvolvemento económico e social de ambos os territorios”, conclúe o presidente da CEG.